Bu hafta arşivde Hande Yener ve zirvedeki kalabalık

Açıkçası bu hafta köşemi terk ettim. Cazın sakin tarafından çıkıp popun gürültülü masasına oturdum; çünkü tablo öyle dedi. Yedi gün, 22325 çalma, 5043 farklı sanatçı. Böyle bir haftayı okumadan geçmek ayıp olurdu. Okudum. Şaşırdığım yerler çıktı.

Tablonun tepesi ilk bakışta bayram fotoğrafı. Sezen Aksu 252 çalmayla zirvede, Tarkan 232 ile hemen peşinde. Kimse bu ikiliden şikâyetçi değil; ben de değilim. Ama listenin asıl haberi hep ortada saklanır. Zirve düzeni anlatır, orta sıra haberi. Ben haberin peşine düştüm.

Zirve tanıdık, sıralama değil

Sezen Aksu 252. Tarkan 232. Aralarındaki mesafe nefeslik; kavgalı değil, hesaplı. Puanlar ayrı ceplere yazılıyor ama koridor aynı. Bu kısım tahmin edilebildi. Tahmin edilemeyen kısım hemen ardından geldi: Blok3, 229 çalma. Tarkan'ın dibinde, öyle ki satırların üst üste bindiğini düşündüm, gözlerimi kıstım, tekrar okudum.

Ben bu ismi kendi listelerimde görmüyorum; caz köşesinden bakınca pop kuyruğunda da alışılmadık duruyor. Ama arşiv gelenek tanımıyor. Kim çok dönüyorsa satır ona yazılıyor; üzerindeki isim kim olursa olsun. Blok3 bu hafta Tarkan'la aynı koridorda yürüdü. Koridor dar, adımlar hızlıydı.

Onun altında Mela Bedel var, 191 çalma. Hemen altında Ajda Pekkan, 180. Bu sıralamayı görünce kahvemi koydum, bir daha baktım. Mela Bedel, Ajda Pekkan'ın önünde. Jüri yok, ağırlık yok, duygusallık yok. Radyo ne çaldıysa arşiv o; arşiv de yumuşak konuşmuyor. Bana kalırsa haftanın asıl cümlesi bu satırda yazılı.

Listenin bu hâlini bir mixtape yapsanız davetliler şaşırırdı. Sezen Aksu'dan Blok3'e geçiş, Tarkan'dan Mela Bedel'e sıçrama; masada hem tanınmış duvarlar hem yeni nefes var. Uzun süre listelerin popu yaşlandırdığından şüphelendim; bu hafta şüpheciliğim gevşedi. Liste yaşlandırmıyor, karıştırıyor. Karıştırdığı yerde de sohbet başlıyor.

Peki Hande Yener nerede?

İşte orada. Tablonun son basamağında, 149 çalma ile. Haftanın konuğu o; kürsüde değil, sıranın kapısında. İlk okuduğumda tuhafıma gitti, itiraf edeyim. Sonra sayıya komşusuna baktım: 5043 sanatçının döndüğü bir haftada burada olmak, sessiz ama net bir cümle. Bağırmıyor. Listede, herkesin görebileceği yerde duruyor; bazen en çok o tür cümleler işe yarar. Tabloların en dürüst yeri de bu: notalar gibi davranıyorlar, yorum istemiyorlar, sadece yazıyorlar.

Elimde yalnızca bu haftanın sayısı var; öncesini saymadım, burada emin değilim. Belki Hande Yener için sakin bir haftaydı. Belki yayıncıların eli başka tarafa gitti. Nedenini tablo söylemiyor, sonucu yazıyor: 149. Ben nedeni kurcalamaktan çok komşuluğa takıldım. Komşuluk da epey konuşkan çıktı.

Şöyle düşünün: hemen üstünde Ajda Pekkan var, 180. Birkaç satır yukarıda Mela Bedel ve Blok3, en tepede Sezen Aksu ile Tarkan. Hande Yener bu hafta hem popun tanıdık duvarlarıyla hem de bu tabloda yüksekte gördüğüm isimlerle aynı karede. Aynı liste, ayrı kuşaklar; kanepe çekilmiş, herkes oturmuş. Radyo tam olarak bunu yapar zaten. Kimseyi önce tanımaz, sonra da kimseyi unutmaz.

Kuyruk meselesi de var tabii. Kapıda duran isim, içeridekini görmek zorunda değil; ama içeridekiler kapıdaki ismin kim olduğunu bilir. Edebiyatı bir yana bırakayım: sıralama sıralamadır, sayı sayıdır. Yine de aynı karede durmak, bazen kürsüden daha çok anlatır.

Arşiv bu hafta Hande Yener'e kamera çevirmiş; ben de merakımı oradan devraldım. Haftanın konuğu seçilmek, tablonun tepesinde olmak demek değil. Konuk, sorusu olan isim demek. Benim sorum şu: 149 çalma ve listenin kapısı — bu düşüş mü, yoksa haftanın genişliği mi? Cevabını bilmiyorum; bilsem de tek kareden okumazdım.

22325 çalmanın içinde 149 tanesi Hande Yener. Yüzde hesabı yapmayacağım; arşiv bana sayı veriyor, oran değil. Sayı da tek başına az konuşur, yanındakine bakınca açılır. 149, 180'in hemen altına oturunca az gibi durmuyor; kalabalık bir sofranın son taburesi gibi duruyor. Sofranın büyüklüğü de cabası: 5043 ayrı ismin izi var bu hafta.

5043 rakamı üzerinde durmadan geçmeyin. Listenin tepesi bir avuç isim; gerisi kocaman bir şehir. O şehrin sokaklarında bu hafta neler döndü, kimbilir; benim sahnamda adı hiç anılmayanlar bile vardır. Kültür sayfaları gibi bunlar da öyle: manşet üstte, asıl hayat iç sayfalarda. Ama manşet de manşettir; insan önce oraya bakar, sonra itiraz eder. Ben bugün itiraz kısmındayım.

Trafiğin nereden aktığı da merak konusu. Haftanın ritmi belli programlardan geliyor; ben kenara Hit Müzik ile Müzik Vivayı not ettim. Bunların çalma listesi bu tabloyu yazan elle mi tutuldu, bilmiyorum. Sadece görüşüyorum: haftanın bu kadar geniş bir sanatçı yelpazesiyle dönmesi, tek bir programın keyfine değil, yayın akışının bileşkesine benziyor.

Cazdan bakan bir göz ne görüyor bu tabloda? Zirve heykel gibi dursa da — bu hafta en azından öyle — merdiven curcunalı. Blok3, 229 ile Tarkan'ın gölgesinde değil, omzunda yürüyor. Mela Bedel, 191 ile kendi iskemlesini getirmiş, yeri kendisi seçmiş. Bu hareketlilik bana iyi geliyor. Heykeller güzeldir ama koridoru yürüyenler olmayınca müze kadar sessiz kalır.

Karşı tarafı da yoklayayım, dürüst olalım. Belki tek haftalık kare hiçbir şey anlatmıyor. Belki Hande Yener'in 149'u başka bir haftanın 252'sinden gürültülü bir hikâyeye bağlı. Yayıncı tekrar da döndürür; üst üste dönen parça sayıyı şişirir, tablo abartılır. Arşivin bunu nasıl saydığını bilmiyorum. Bildiğim tek şey: elimde yedi gün var ve o yedi gün, Hande Yener'i listenin kapısına oturttu.

Listelere temkinli bakarım, meslektendir. Haftalık tablo bir fotoğrafa benzer; film değil. Fotoğraftan kimse ömür okumaz. O yüzden Hande Yener için düşüş cümlesi kurmuyorum; kuramam. Karede 149 yazıyor, kare ne derse o. Arşiv biriktikçe fotoğraflar filmleşir. O zaman sofrayı kurarız, o zaman konuşuruz.

Gelecek hafta bu sıralama dağılır; dağılmazsa şaşarım. Sezen Aksu 252 ile başı çekmiş görünüyor, peşindeki koşu dar ve nefes nefese. Ben köşeme dönüyorum; ama pop masasında oturmak fena değildi. Kalabalıktı, gürültülüydü. 5043 sanatçıyla aynı binada olmak, insanın kendi arşivine dönüp bakmasına sebep oluyor. Hande Yener 149. Sayı bu, tablo arşivde. Yorum bende bitmiyor; sizde de sürüyor.