Rondò Veneziano The Cure'ü geçti, kimse itiraz etmedi

Ayda bir arşiv sayfalarını karıştırırım; işin cilvesi bu. Çoğu profil birbirine benzer: tepede tanıdık bir isim, altında alışıldık bir sıra, güzelcene bir tekrar. Sürpriz yok. Hüseyin Karaca & Mete Avunduk sayfası öyle değildi. O sayfada durdum. Hâlâ duruyorum.

Son 30 günde 465 çalma kaydı düşmüş arşive. Beş yayın; yoğun bir ay. Listenin tepesinde, tam 10 kez dönerek, Rondò Veneziano. Hemen altında Beck var, 6 kez. Sonrası berabere: The Cure beş, The Cars beş, Kurt Vile beş. Sıralamayı tekrar okudum. Yine değişmedi.

Zirvede Rondò Veneziano ne arıyor?

Rondò Veneziano ile Kurt Vile'ı aynı cümleye koyunca cümlenin sesi değişiyor. Bu isimler aynı repertuardan beslenmiyor; aynı iklimden bile beslenmiyor. Biri diğerinin dinleyicisini aramıyormuş gibi duruyor. Ama bu listede yan yanalar; üstelik gocunmadan. Aralarında Beck'in 6 kez dönen adı, The Cars'ın ve The Cure'ün inatçı beşer vuruşu var. Bir plan kokusu alıyorum.

The Cars'ın beşi de cabası. O isim listede duruşu belli adamlardan; ama burada duruşu belli tek adam yok. Herkes kendi hâlinde, kendi hızında dönmüş. Sanki her isim kendi yörüngesinde; kimse kimsenin alanına taşmamış. Taşmamış, karışmamış; sadece aynı ayın havasını paylaşmış.

Asıl dikkat çeken, zirvenin zayıflığı. 465 çalmanın içinde en çok dönen isim bile yalnızca 10 kez sahneye çıkıyor. Kimse listede hüküm sürmüyor. Hiçbir isim "bu ay benim" diyemiyor. Bir isim 10 kezle zirvedeyse ve toplam 465'se, ortada kocaman bir çeşitlilik var demektir. Tepesi alçak listelerin dibi geniş olur; burada öyle. Bana kalırsa asıl haber bu: zirvedeki sürpriz değil, kimsenin tekelinde olmayan bir liste düzeni.

Algoritmik akışlar böyle çalışmaz. Orada bir isim öne çıkar, gerisi ona benzemek zorunda kalır. Burada tavan alçak, zemin geniş. Beş yayına 465 parça sığmış; üstelik tek bir isim bile baskın değil. Beck mesela 6 kezle zirvenin dibinde; ne yukarı sığmış ne aşağı inmiş. Akış "keşfet" der; burada keşif elle yapılıyor. Bu ya cesur bir programlama ya da ayrı koleksiyonların yayında buluşması. Açıkçası koleksiyonların buluşması fikri aklıma yatıyor.

Dinleyici tarafından bakınca işin cilvesi daha da büyüyor. Hangi yayına denk gelirseniz gel, farklı bir masaya oturuyorsunuz; bir hafta alıştığınız tat, sonra dönüp başka bir kapıdan girebiliyor. Bu öngörülemezlik kusur değil; karakter. Çoğu program buna cesaret edemez, güvenli isimlerin arkasına saklanır.

Programın adında iki isim var. Ayrı geceler mi, ayrı repertuvarlar mı; bilmiyorum. Arşivimizde şöyle görünüyor: birbirinden ayrı müzik daireleri aynı sayfayı paylaşmış, kimse kimsenin listesini ezmemiş. Rondò Veneziano belki bir tarafın imzası. Beck, The Cure, Kurt Vile belki diğer tarafın. Belki. Bu tür eşleştirmelerde yanılmak kolay; ben yine de bu okuma hoşuma gidiyor, çünkü listeyi açıklayan en sade hikâye o.

Sayılar niyet söylemez

Burada emin değilim: 10 kez dönmek sevginin ölçüsü mü? Belki tek bir yayına sıkışmış yoğun bir geçiş vardır; belki bir albüm baştan sona gezilmiştir. Bir yayında üst üste gelmiş olabilir, günler boyu dağıtılmış olabilir; ayırt edemiyoruz. Sayılar bize sıklığı söyler, sebebi söylemez. Yine de bir ay içinde on kez dönen bir isim tesadüf değildir. Ortada bir karar vardır. Kolay olan bir isme yaslanmaktı; burada kimse yaslanmamış.

Alt sıradaki beraberlik ayrı bir hikâye. The Cure, The Cars, Kurt Vile: hepsi beş kez. Aynı sayı, aynı inat. Liste hiyerarşiye geçit vermiyor. Kimin önde olduğu belli değil; belki de kimsenin umurunda değil. Sıralama değil, duruş bu.

Rondò Veneziano'yu Beck'in önünde görünce listenin karakteri netleşiyor. Zirve ne alışıldık ne rastgele. İnsan bir sayfaya "ne çaldık" diye bakar, "nasıl çaldık" diye kalkar; fark burada. 465 parça beş yayına dağılmış; geniş ama dağınık değil. Gelecek ay zirvede kim var, merak ediyorum. Rondò Veneziano zirveyi tutar mı? Sayfayı kapattım ama aklım kaldı.