Sayaç tırmanışta, liste insan kokuyor

Sayaç tırmanışta, liste insan kokuyor

Bu hafta viva'da çalma sayısı 3361'e çıkmış. Geçen hafta 2575'ti. Fark ortada, cömert bile sayılır. Sayaç neden coştu, elimde resmî açıklama yok. Açıkçası beklemiyorum da. Ben arşive bakarım, isimlerden anlarım. Sayaç kimsecikleri tanımaz; tanıdığı parça, dakika, tekrar. İnsan tarafını biz çıkarmak zorundayız. İsimler bu hafta fazla şey anlatıyor. Rakam sıcak diye hemen aşk ilan etmem; önce isimlere bakarım.

Listenin ucunda "Esen Kayar İle İstek Hattı" duruyor. İstek hattı deyince eskicilik sanmayın; bu format hiç ölmüş değil. Dinleyici hattı arar, sesini uzatır, Esen Kayar arkasını bağlar. Hattın adı başta geçiyor, üstelik ismiyle: Esen Kayar ile. Şahsını öne çıkaran format güven verir; kimsesiz istek hattı olmaz. İstek olan yerde akış olur. Akış olan yerde sayaç çalışır. Su gibi. Rakamın tırmanışında bu programın etkisi olduğunu düşünüyorum; düşünce bende kalmıyor, listenin dokusu da fısıldıyor. İnsan kendine yer açılan yere gider. Radyoda da böyle.

İstek hattının cazibesi ayrı konu. Playlist elimde olsa ben de hep aynı köşeye dönerim; dinleyici farkı yok. Sıralı parça seçimi ortaklaşa yapılıyor, güzel de oluyor. Karar verme derdi kalkıyor ortadan; istek gelmiş, çalınmış, bitmiş. Esen Kayar'ın hattı köprü kurulan masaya benziyor. Masada boş sandalye var. İsteyen oturuyor, isteyen dinliyor. İstek kısa yol; dinleyici en kestirme öneri kanalı.

Yanında "Türkçe Müziğin Keyfi" ile "Sarı Şeker Sema Yayında" duruyor. Sema'nınki program adı değil, olay bildirimi: Sema yayında, üstelik sarı şekerli. Bu kadar gevşek başlık radyo ciddiyetini bozmaz, renklendirir. Bana kalırsa böyle isimler dinleyiciyi masaya oturtur; davetiyeden farkı yok. "Türkçe Müziğin Keyfi" ise dediğini yapar. Keyif vaat eder, sözünü tutar, usulca geçer. Şov değil, sohbet. Renk dengesi de tutuyor; yalnızca müzik yok, hikâye de var.

Ve "Vural Özkan Konuşuyor". Müzik radyosunun çalma ölçeğinde "konuşuyor" ibaresi. Hoşuma gitti. Enstrüman sesiyle insan sesi aynı sayfada duruyor, aralarında hiyerarşi yok. Konuşma da yayında geçen dakikadır; sayaca aynı işler. Vural Özkan konuşmuş, dinleyici kaçırmamış. Küçümsemek kolay. Ben küçümsemiyorum; sesin kendisi enstrüman değilse ne? Söyleşiyle şarkı arasındaki sınır sanıldığı kadar kalın değil. Geçiş yumuşaksa dinleyici fark etmez; viva dinleyicisi etmemiş anlaşılan.

Adı yalnızca Müzik

Listenin en tuhaf üyesi, bence en çok konuşulası: Müzik. Programın adı Müzik. Müzik radyosunda Müzik adlı program. Bu ya fazlasıyla rahat özgüven ya da arşiv tarafında "her neyse" rafı. Burada emin değilim. Ama şu var: isim içerik hakkında hiç söz vermiyor ve program hâlâ listede. Demek satılan şey parça listesi değil, süreklilik.

Üstelik bu isim sayesinde arşivde izi kolay: ne çalarsa çalsın Müzik yazıyor, kayıt tamam. Belki listenin en dürüst başlığı bu. Diğerleri vaat ediyor; bu yalnızca var olduğunu söylüyor. Az laf, çok yayın. Belki de adlandırma derdiyle kimse uğraşmamış; müziğe müzik demişler. Saygı bile sayılır. Caz kulisinden bilirim; kapağında yazı olmayan, adı albüm gibi duran işler vardır. Döner. Kimse şikâyetçi olmaz.

Gelelim rakamın kendisine. 2575'ten 3361'e giden yolda ne oldu? Yayın mı çoğaldı, dinleyici mi, tanınan parça mı? Elimde öyle deliller yok ve ben delilsiz hikâye kurmam. Sayaç artışına ihtiyatla yaklaşırım: bazen saatler süren yayın bütün rakamı omuzlar; sakınayım derken kurgu üretir. Arşivimizde şöyle görünüyor: programlar yerinde, kimse listeden düşmüş değil. Yükseliş nokta noktaya yayılmış. Dağınık coşku bana daha sağlam geliyor; herkes kendi yerinde coşmuş, kimse sahneyi kapmamış. Şüphe sağlıklıdır, abartısı körlük.

Haftayı kapatırken başa döneyim. 3361 çalma, 2575'ten gelen yol. İstek hattı, keyif, sarı şeker, konuşan adam, adı Müzik olan program. Liste insan kokuyor. Ben caz tarafından geldiğim için otomatik listelere kuşkuyla bakma alışkanlığı taşıyorum; bu liste kuşku uyandırmadı, gülümsetti. Ritim tutan yerde durak olmaz; bu hafta durak yoktu. Sebebi neydi, tam çözemedim. Sayaç gelecek hafta yine konuşur. Ben yine dinlerim.