Show 90'lar bu hafta 1562 çalmaya çıktı, arşiv nedenini söylemiyor

Sayı geldi, hikâye gecikti

Sabah arşivi açtım; çay daha soğumamıştı. Show 90'lar'da bu haftanın toplamı 1562 çalma. Geçen hafta 871'di. Rakam gözüme ilişti, sayfayı aşağı kaydırdım; program satırı boştu. Sanatçı yok, parça yok, kılıf yok. Öylece duran bir artış. Ve açıkçası, tam da bu yüzden ilgimi çekti.

Böyle haftalarda hepimiz bir açıklama uydurmaya meyilliyiz. Bir program yeni saate taşınmıştır; bir yayın öbürünü sürüklemiştir; bir isim dinleyiciyi kapıya dizmiştir. Burada hiçbiri yok. Arşivimizde bu haftanın program sayfaları boş görünüyor. Elimde 871'den 1562'ye çıkan bir toplam var; sebebi konusunda burada emin değilim. Bunu saklamayı da düşünmüyorum. Süslenmiş bir tahmin, boş bir sayfadan daha ağır kaçar bence. Kimi hafta veri el verir; kimi hafta elini cebine koyar. Bu hafta cebindekini göstermedi, ama masaya da tamamen boş gelmedi.

Radyo çevresinde sebep üretmek hızlı bir spordur. Rakam yükselince telefondaki sesler başlar: kesin şundandır, kesin bundandır. Olay yok, elimizde olay yok. Olmayan olaya yazı yazılmaz. Bende olan şu: bir toplam, bir önceki toplam, aralarında bir ağırlık. Bununla yazmak daha yavaş, daha az parıltılı; ama sabah çayının yanına yakışan cümleler bunlar.

Önce sayıya saygı düşelim. 1562, 871'in yanında dimdik duruyor. Kimi hafta rakam yerinde sayar, kimi hafta kıpırdar; bu hafta koşmuş. Adı üstünde, 90'ların radyosu bu. Böyle bir rafın dinleyicisi sadıktır; ama sadakat başlı başına böylesi bir sıçramayı açıklamaz. Bana kalırsa iş, sadakatten çok iştahla ilgili. Nostalji raflarında oturmak kolaydır, kalkmak zordur; belki insanlar bu hafta oturdu ve kalkmadı. Teorim şu: oda doldu. İtiraf edeyim, bu teori veriden çok mizaçtan geliyor.

Karşı tarafı da yoklayayım. Belki gizem diye bir şey yok; boş program sayfası sadece bir kayıt açığıdır. Sayılar yine usulünce sayılmıştır, kimse uydurmamıştır. Çalma çalmadır, kılık değiştirmez. Radyo açıktı, biri dinledi, toplam büyüdü. İçerik aynı kaldıysa oynayan kalabalıktır; içerik değiştiyse listeye yeni şeyler girmiştir. Hangisi? Arşiv şu an susuyor. Veri masaya geldi, hesabı ödemedi.

Rakamlar kuru görünür; altındaki zaman kuru değil. 1562 çalma, 1562 kere birinin o düğmeye bastığı andır. Kanala gidilmiş, ses açılmış, belki arka planda bırakılmış, belki yalnız başına dinlenmiş. Her çalmanın bir kapısı var. Bazısı geçip gider; bazısı kalır, yıllar sonra bile hatırlanır. Bu hafta hangileri kaldı, derseniz — bilemem.

Göz artık her yerde şimdi çalıyor yazısını arıyor. Radyoda o yazı bazen yoktur; kulak söyler, hafıza tamamlar, insan kendi listesini kendi tutar. Show 90'lar dinleyicisi bu işte ustadır bana göre; kulağına güvenen dinleyiciye sorarsan, cetvel odur. Bu hafta cetveller konuşabilirdi. Sayfa boş çıkınca biz yine kulağa döndük.

871'i de küçümsemeyelim. O da bir haftanın belgesi. Rakamlar yan yana gelince konuşur; yalnız duran 1562 az şey anlatırdı. Yanına 871 gelince cümle kuruldu: işler hızlandı. Haftalık sayılar böyle çalışır; kıyas olmadan ölçü yok.

Bir setlist düşünün: üzerinde sadece toplam yazıyor, parça adları silinmiş. Servis geldi, menü yok. Rakam cana yakın gelir, rapora yakışır. Ama masada sohbeti başlatan şey rakam değil; "bu geçiş niye böyle", "o geri dönüş neydi" sorularıdır. Elimde ayrıntı olsaydı ilk tekrarlara bakacaktım: listede oy toplayan dönen parçalar. Sonra uzun oturumlara; yalnız başına radyoyu açık bırakan o sessiz dinleyiciye. Kalabalık mı arttı, yoksa az kişi çok mu dinledi? Cevap yok. Soruyu masada bırakıyorum; soru da bir yere kadar doyurur.

Şimdilik elimizdekiler bunlar: bir toplam, bir önceki toplam, boş bir sayfa. Az mı? Az. Ama az şey çoğu kez dürüsttür.

Haftaya ne olur? Sayfa düzelirse ayrıntı döner, sıçramaya bir isim takılır, her şey açıklanır. Ya da rakam 871'e doğru geri çekilir ve bu hafta unutulur gider. Hangisi çıkarsa çıksın, işime gelir doğrusu. Süslü bir tahmin değil, dürüst bir boş sayfa istiyorum. Rakamlar gelir gider; bazı haftalar sayı yerine cümle bırakır insan. Ben bu hafta hem sayı hem cümle bırakıyorum, yan yana dursunlar. 1562 güzel bir sayı. Ama arkasında ne bulacağımı bilmeden sevmek zor. Defter açık; arşive haftaya yine bakacağım.