Türkçe Müziğin Keyfi'nin listesi bir şampiyon seçmiyor

Ben genelde arşivin başka rafında çalışırım; notaların yaşı uzun sayılan, demlenmeye çok vakit ayırmış bir raf. Bir klasik müzik editörü için bu defter, yabancı bir ülkeye vizesiz geçmek gibi. Ama bazen en iyi gözlemi yabancı yapar. Bu ay önümde farklı bir sayfa açıldı: Türkçe Müziğin Keyfi'nin son 30 günü. Dört bölüm. 591 çalma. İlk tepkim, itiraf edeyim, düz bir saygı oldu — bu, müziği kısık kısık dağıtan bir program defteri değil. Akıyor, doluyor. Kalem tutan herkes bilir; böyle dolu bir defter az bulunur.

Rakamla işe koyulacaksan listeden başlarsın; ben de öyle yaptım. Sayıları peş peşe dizmeye niyetim yok, ama birkaçını söylemeden geçemeyeceğim, çünkü tuhaflık tam sayıların duruşunda. Mabel Matiz 11 çalmayla tepede. Hemen yanı başında Ebru Yaşar, yine 11. Mert Demir 10'da, Emre Fel 10'da. Kuyrukta Mela Bedel var, 8 çalmayla. Ve işte ilk tuhaflık: bu liste bir şampiyon seçmiyor. Neredeyse herkes aynı hizada duruyor.

Tepede kimse yok

Sıralamaların en sevdiği şey taçtır. Listenin başındaki isim, gerisindekilerin önünde yalnız yürür; grafiğin mantığı budur. Burada o yürüyüş yok. Mabel Matiz ile Ebru Yaşar aynı çizgide bitiyor; Mert Demir ile Emre Fel bir adım geride, yine aynı çizgide. Foto finiş. Ama finiş çizgisi de yok; jüri kararı hiç açıklanmıyor. Arşiv sayfayı çevirip bekliyor.

Sayılar sayfada böyle duruyor: 11 ve 11, ardından 10 ve 10. Ayna gibi. İnsan ister istemez soruyor: burada ölçtüğümüz ne? Bir ismin öne fışkırması mı, bir programın bildiği isimlere sadakati mi? Cevabım sadakatten yana. Ama listeler bize hep öne fışkırayı vaat eder gibi gelir; alışkanlığımız o.

Bana kalırsa programın adı burada ciddi bir iş yapıyor. Keyf dediğimiz şey tam bu değil mi? Tahta kimseyi oturtmamak, sofrayı yeniden kurup aynı kapıları yine çalmak. Bu program söz konusu isimlere dönüyor; döndükçe sayılar birbirine yaslanıyor, tepe yaylanıyor.

Hit mantığından çok dinleme alışkanlığının mantığı bu. Radyoda bir isme yeniden dönmek bir seçimdir ve bu defter seçimlerini saklamıyor. Ebru Yaşar ile Mabel Matiz'i aynı hizada görmek de listenin mizacını anlatıyor: dar bir hat değil, geniş bir sofra.

Rakamların büyüklüğüne de bakmadan geçemeyeceğim. Dört bölümlük bir pencere için 591 çalma, azımsanmayacak bir akış. Program müziği cömertçe kullanıyor; nefes aldırıyor ama boş bırakmıyor. Bölüm başına ne düştüğünün hesabını arşive bırakıyorum — ben toplama bakarım, toplam da konuşur. Benim gibi sessizliği notayla sayan raflardan gelen biri için bu cömertlik başlı başına bir zevk konusu.

Kısa pencerenin tuzağı

Kendi heyecanıma bir set çekmek zorundayım. Dört bölüm, uzun bir arşiv sayılmaz. Belki bu beraberlik pencerenin kısalığından; gelecek ay bir isim öne fırlar, liste tanınmaz olur. Küçük pencerede eşitlik, tesadüfün en sevdiği kılıktır. Burada emin değilim, açıkçası. Ama dağılmayan bir eşitlik, dağılmaya yatkın olandan biraz daha fazla şey anlatır. En azından benim kuralım böyle. Sanırım.

Mela Bedel'e dönmek istiyorum. 8 çalma; listenin arka sırasında sayılır ama öndekilere nefes mesafesi kadar yakın. Bu listenin biçimi piramit değil, plato. Yukarıda daralıp aşağıda sivrilmiyor; hep aynı yükseklikte uzayıp gidiyor. Benim raflarım hiyerarşiye alışkın; kanon kurulur, sıra korunur, ustanın adı en başa yazılır. Bu defterse kimseyi ezmiyor. Sadece hangi kapı çalındıysa onu yazıyor.

Gelecek ayın defterini merak etmiyor değilim. Beraberlik bozulur mu, plato bir hatta mı dönüşür, Mabel Matiz ile Ebru Yaşar arasındaki denge küçük bir itişle mi değişir — bilmiyorum. Arşiv cevabı sonra verir. O zamana kadar bu sayfa, eşit eliyle dağıtılmış bir sevginin kaydı olarak duruyor.

Ve madem veriyle başladık, veriyle bitirelim. Arşivimizde şöyle görünüyor: Türkçe Müziğin Keyfi, son 30 gününde, dört bölümde 591 çalma kaydetti; en çok döndüğü isimlerin arasında ise tercih yapmadı. Kimse kazanmadı. Herkes davetli. Keyif de zaten böyle bir şey olsa gerek.